C# Temel Veri Tipleri

C#’ta veriler, farklı türler altında saklanır ve her veri tipi bellekte kapladığı alanı ve uygulanabilecek işlemleri belirler. Bu yapı, programın nasıl çalışacağını doğrudan etkiler. Bu yazıda sayısal, metinsel, mantıksal, dinamik ve nullable veri tiplerini örneklerle inceleyeceğiz.

Veri tiplerini bilinçli seçmek, C# öğrenme sürecinin en önemli adımlarından biridir. Doğru tip kullanımı, performans sorunlarını azaltır, bellek yönetimini iyileştirir ve olası hataların önüne geçer. Bu nedenle temel veri tiplerini iyi kavramak, ileride geliştirilecek tüm uygulamalar için sağlam bir temel oluşturur.

Sayısal Tipler

Sayısal tipler tam sayılar ve ondalıklı sayılar için kullanılır. Finansal işlemler için decimal tercih edilmelidir.

Örnek:

int yas = 25;
double pi = 3.14159;
decimal fiyat = 19.99m;

Console.WriteLine(yas);
Console.WriteLine(pi);
Console.WriteLine(fiyat);

Metinsel Tipler

Metin temsilinde char tek bir karakteri, string ise karakter dizilerini yani metinleri tutar.

Örnek:

char ilkHarf = 'M';
string mesaj = "Merhaba";

Console.WriteLine(ilkHarf);  // M
Console.WriteLine(mesaj);    // Merhaba

Mantıksal Tip

bool yalnızca true veya false değerini alır. Koşullarda, karşılaştırmalarda sıkça kullanılır.

Örnek:

bool ogrenciMi = true;
bool mezunMu = false;

Console.WriteLine(ogrenciMi); // true
Console.WriteLine(mezunMu);   // false

Nesne ve Dinamik Tipler

Esneklik ve genel amaçlı kullanım için object, var ve dynamic tipleri bulunur.

Örnek:

object veri = 42;         // int de olabilir
var mesaj = "Merhaba";    // derleyici string çıkarır
dynamic degisken = 5;
degisken = "Sonradan string oldu";

Console.WriteLine(veri);
Console.WriteLine(mesaj);
Console.WriteLine(degisken);

Nullable Tipler

Değer tipleri (ör. int, double, bool) varsayılan olarak null olamaz. Ancak ? ekleyerek nullable hale getirilebilir. Bu sayede “değer yok” durumunu da taşıyabilirler.

Örnek:

int? not = null;

if (not == null)
    Console.WriteLine("Not girilmedi.");
else
    Console.WriteLine($"Not: {not}");

Hangi Veri Tipi Ne Zaman Kullanılmalı?

• int: Sayaçlar, yaş bilgisi, adet ve benzeri tam sayılar
• double: Ölçüm değerleri ve yaklaşık hesaplamalar
• decimal: Para, fiyat ve finansal işlemler
• string: Kullanıcıdan alınan yazılar ve metinler
• bool: Koşullar, karşılaştırmalar ve kontrol yapıları

Veri Tipleri Arası Atamalar ve Tür Dönüşümleri

C#’ta farklı veri tiplerindeki değişkenler her zaman birbirine doğrudan atanamaz. Uyumlu olmayan tipler arasında atama yapılmaya çalışıldığında derleme zamanı hatası oluşur.

Hata Veren Atamalar

int sayi = 10;
string metin = sayi; // HATA

bool durum = true;
int deger = durum;  // HATA

Yukarıdaki örneklerde, veri tipleri birbiriyle uyumlu olmadığı için atama işlemi başarısız olur.

Yukarıdaki görselde, Visual Studio farklı veri tipleri arasında yapılan uyumsuz atamaları anında tespit eder. Örnekte bool ve int gibi birbiriyle uyumlu olmayan türlerin doğrudan atanmaya çalışıldığı görülmektedir. Editör, bu durumu kırmızı dalgalı çizgiyle işaretler ve CS0029 gibi bir derleme zamanı hatası gösterir.

Otomatik (Implicit) Dönüşümler

int kucuk = 5;
double buyuk = kucuk; // Sorunsuz

Küçük kapasiteli sayısal tipler, daha büyük kapasiteli tiplere otomatik olarak dönüştürülebilir.

Açık (Explicit) Dönüşümler

double pi = 3.14;
int tamSayi = (int)pi; // 3

Büyük veya hassas veri kaybı ihtimali olan dönüşümler için açık tür dönüşümü gerekir.

Özet

• Sayılar: int, double, decimal vb.
• Metinler: char, string
• Mantıksal: bool
• Esnek tipler: object, var, dynamic
• Nullable: ? ile null değer alabilen tipler